Drevni biblijski grad Sodoma je uništen udarom asteroida?

1.1k

Dok su stanovnici drevnog bliskoistočnog grada koji se sada zove Tall el-Hammam (Sodoma) jednog dana obavljali svoje svakodnevne poslove prije otprilike 3.600 godina, nisu imali pojma da nevidljiva ledena svemirska stijena juri prema njima brzinom od oko 61.000 km/h.

Trepereći kroz atmosferu, kamen je eksplodirao u masivnoj vatrenoj kugli oko 4 kilometra iznad zemlje. Eksplozija je bila oko 1.000 puta snažnija od atomske bombe bačene na Hirošimu.

Šokirani stanovnici grada koji su posmatrali taj događaj, bili su momentalno zaslijepljeni. Temperature vazduha su brzo porasle iznad 2.000 stepeni Celzijusa.

Odjeća i drveće su planuli. Mačevi, koplja, cigle od blata i grnčarije počeli su da se tope. Gotovo trenutno, cijeli grad je bio u plamenu.

Samo nekoliko sekundi kasnije, ogromni udarni talas pogodio je grad. Krećući se brzinom od oko 1200 km/h, bio je snažniji od najgoreg tornada ikada zabilježenog. Smrtonosni vjetrovi prodrli su kroz grad, rušeći svaku zgradu.

Vjetrovi su otkinuli gornjih 12 metara četverospratne palate i odnijeli zbrkane krhotine u sljedeću dolinu.

Niko od 8.000 ljudi ili bilo koje životinje u gradu nije preživio – njihova tijela su rastrgana, a kosti smrskane u male komadiće.

Otprilike minutu kasnije, 22 km zapadno od Tall el-Hammama, vjetrovi nastali eksplozijom, pogodili su biblijski grad Jerihon. Jerihonovi zidovi su se srušili i grad je izgorio do temelja.

Sve to zvuči kao vrhunac nekog holivudskog filma o katastrofi .

Kako ustvari znamo da se sve ovo dogodilo blizu Mrtvog mora u Jordanu prije gotovo jednog milenijuma?

Lokacija grada Tall El Hammam (Sodoma)
Grad se danas zove Tall el-Hammam. Nalazi oko 11 kilometara sjeveroistočno od Mrtvog mora u današnjem Jordanu; Foto: NASA 
CC BY-ND

Da bismo dobili odgovor, bilo je potrebno skoro 15 godina mukotrpnih iskopavanja stotina ljudi. Takođe, bile su potrebne detaljne analize iskopanog materijala od strane više od dvadesetak naučnika iz SAD-a, Kanade i Češke.

Možda vas zanima:  Ehnaton: Misteriozni egipatski faraon koji je izbrisan iz istorije

Kada je naša grupa u časopisu Scientific Reports konačno objavila dokaze, među 21 koautorom su bili arheolozi, geolozi, geohemičari, geomorfolozi, mineralozi, paleobotaničari, sedimentolozi, stručnjaci za kosmički uticaj i doktori medicine.

Evo na koji način smo došli do ove slike razaranja u prošlosti.

Vatrena oluja širom grada

Prije mnogo godina, kada su arheolozi promatrali iskopine porušenog grada, mogli su vidjeti otprilike 1,5 metar debeo sloj drvenog uglja, pepela, rastopljene cigle od blata i rastopljene keramike.

Bilo je očigledno da je jaka vatrena oluja odavno uništila ovaj grad. Ovu tamnu traku su nazvali slojem razaranja.

Arheolozi pored drevnih zidova TallEl-Hammama
Istraživači stoje blizu ruševina drevnih zidova, sa slojem razaranja otprilike na sredini svakog izloženog zida; Foto: Phil Silvia, CC BY-ND

Niko nije bio tačno siguran šta se dogodilo, ali taj sloj nije bio uzrokovan vulkanom, zemljotresom ili ratom. Ništa od toga nije sposobno da otopi metal, cigle od blata ili keramiku.

Da bi shvatili šta se dogodilo, naša grupa je koristila kalkulator perimetra udara za modeliranje scenarija koji odgovaraju dokazima.

Napravljen od strane stručnjaka, ovaj kalkulator omogućava istraživačima da procijene mnoge detalje kosmičkog udara, na osnovu poznatih udara i nuklearnih detonacija.

Čini se da je krivac u Tall el-Hammamu bio mali asteroid sličan onom koji je srušio 80 miliona stabala u Tunguski u Rusiji 1908. godine.

To je bila mnogo manja verzija džinovske stijene široke kilometrima, koja je uzrokovala izumiranje dinosaurusa prije 65 miliona godina.

Imali smo vjerovatnog krivca. Sada nam je bio potreban dokaz šta se dogodilo tog dana u Tall el-Hammamu.

Pronalaženje “dijamanata” u prljavštini

Naše istraživanje je otkrilo izuzetno širok spektar dokaza.

Na lokalitetu se nalaze fino izlomljena zrna pijeska nazvana “šokirani kvarc”, koja se formiraju samo pri pritisku od 5 gigapiksela po kvadratnom inču – to je kao šest vojnih tenkova Abrams od 68 tona naslaganih na palcu ruke.

Šokirani kvarc
Slike brojnih malih pukotina u šokiranim kvarcnim zrncima snimljene elektronskim mikroskopom; Allen West, CC BY-ND

Destruktivni sloj takođe sadrži sićušne dijamonoide koji su, kao što im ime govori, tvrdi kao dijamanti. Svaki od njih je manji od virusa gripe.

Možda vas zanima:  Ljudi iz Afrike su koristili matematiku prije 40.000 godina

Čini se da su drvo i biljke u tom području trenutno pretvoreni u ovaj materijal sličan dijamantu zbog djelovanja visokog pritiska i temperature vatrene lopte.

Dijamant
Dijamonoidi (centar) unutar kratera nastali su zbog djelovanja visokih temperatura i pritiska vatrene lopte na drvo i biljke. Foto: Malcolm LeCompte CC BY-ND

Eksperimenti sa laboratorijskim pećima pokazali su da su se grnčarija i cigle od blata u Tall el-Hammamu topile na temperaturama iznad 1.500 C. To je dovoljno vruće da rastopi automobil za samo nekoliko minuta.

Sloj razaranja također sadrži male kuglice rastopljenog materijala, koje su manje od čestica prašine u zraku. Nazvane sferule, napravljene su od isparenog gvožđa i pijeska koji se topi na oko 1.590 C.

Sferule
Sfere od rastopljenog pijeska (gore lijevo), dvorskog gipsa (gore desno) i rastopljenog metala (dvije donje slike); Foto: Malcolm LeCompte, CC BY-ND

Osim toga, površine keramike i topljenog stakla prošarane su sitnim rastopljenim metalnim zrncima, uključujući iridijum sa tačkom topljenja od 2,466 C, platinu koja se topi na 1,768 C i cirkonijum silikat na 1540 C.

Svi ovi dokazi zajedno pokazuju da su temperature u gradu porasle više od vulkana, ratovanja i normalnih gradskih požara. Jedini prirodni proces koji je preostao je kosmički uticaj.

Isti dokazi nalaze se na poznatim mjestima udara, kao što su Tunguska i krater Chicxulub, koji je udubio asteroid koji je izazvao izumiranje dinosaura.

Jedina preostala zagonetka je zašto su grad i preko 100 drugih naselja napušteni nekoliko vijekova nakon ove devastacije? Moguće je da su visoki nivoi soli nataloženi tokom udarnog događaja onemogućili uzgoj usjeva.

Još nismo sigurni, ali mislimo da je eksplozija možda isparila ili isprskala toksične nivoe slane vode Mrtvog mora po dolini.

Možda vas zanima:  Najstarija maska boga Inka napravljena je od materijala koji se ne nalazi na Zemlji

Bez usjeva, niko ne bi mogao da živi u dolini 600 godina, sve dok minimalne padavine u ovoj pustinjskoj klimi ne bi isprale sol sa polja.

Da li je postojao preživjeli očevidac eksplozije?

Moguće je da se usmeni opis razaranja grada prenosio generacijama, sve dok nije zabilježen kao priča o biblijskoj Sodomi. Biblija opisuje devastaciju urbanog centra u blizini Mrtvog mora – kamenje i vatra su padali s neba, uništeno je više od jednog grada, uzdizao se gust dim iz požara i stanovnici grada su stradali.

Može li ovo biti drevni iskaz očevidaca? Ako je tako, uništenje Tall el-Hammama moglo bi biti drugo najstarije uništenje ljudskog naselja uslijed kosmičkog udara, nakon sela Abu Hureyra u Siriji prije oko 12.800 godina.

To je možda prvi pisani zapis o takvom katastrofalnom događaju.

Ono što je zastrašujuće je to, da sigurno neće biti posljednji put da se ljudski grad susretne sa ovakvom sudbinom.

Objekti blizu Zemlje prikaz
Animacija koja prikazuje položaje poznatih objekata blizu Zemlje u vremenskom periodu za 20 godina zaključno sa januarom 2018; Foto:  NASA/JPL-Caltech

Udari iz vazduha veličine Tunguske, poput onog koji se dogodio u Tall el-Hammamu, mogu opustošiti čitave gradove i regije i predstavljaju ozbiljnu opasnost savremenog doba. 

Od septembra 2021., postoji više od 26.000 poznatih asteroida blizu Zemlje i stotinu kratkoperiodičnih kometa koje prolaze pored nje. 

Jedan od njih će se neminovno srušiti na Zemlju. Milioni drugih ostaju neotkriveni, a neki su već možda sada na putu prema Zemlji.

Osim ako orbitalni ili zemaljski teleskopi ne otkriju ove lutajuće objekte, svijet možda neće imati upozorenje, baš kao i ljudi iz Tall el-Hammama.

Foto naslovnice: Allen West and Jennifer Rice, CC BY-ND

Ovaj članak je preuzet sa stranice The Conversation i objavljen pod Creative Commons licencom. Pročitajte originalni članak.

PODIJELI ČLANAK

Pročitajte još

Kategorije

Neobjašnjive pojave i misterije-ilustracija crne rupe
Tajne Svemira37
putovanje kroz vrijeme i stvarnost
Misterije i Neobjašnjivi Fenomeni105
NLO fenomen i vanzemaljske otmice Image by chandlervid85 on Freepik
NLO i Vanzemaljci37
Stonehenge
Skrivena Istorija69
Novosti38
PODRŽITE RAD OVE STRANICE